Ni iru en la spuroj de Moravia Kunfrataro en Ivančice

26.07.2018 21:06

 

(Po stopách Jednoty bratrské v Ivančicích v esperantu)

Ni faru la promenadon tra la urbo Ivančice sub influo de la historio de Moravia Kunfrataro.

Ivančice, la urbo, kiu situas 20 km sudokcidente de Brno, fariĝis la rifuĝejo de nekatolika eklezio Moravia Kunfrataro post la jaro 1508 kaj precipe post la jaro 1547, kiam en Moravio estis iomete pli granda „religia“ libereco ol en Bohemio. Tio estas interesa, ke ĝuste en tiu erao evoluo, signifo kaj famo de la urbo kulminis. Tio okazis en la erao, kiam Ivančice estis rezidejo de kunfrataraj episkopoj kaj la kunfratara presejo tie funkciis.

 

 

 

 

 

Ĉeesto de la Moravia Kunfrataro en Ivančice unuafoje estis skribe menciita en la jaro 1505. Sed eĉ nur el la jaro 1536 devenas la noto, ke la kunfrataranoj aĉetis la domon en la strato Potůček (Rivereto) de iu potisto nome Jíra (Georgo) por 250 sesdekoj de vienaj florinoj. La domo situis en ĝardenoj malantaŭ urba murego. La domo staris en loko de la domo (vidu la foton dekstre), kiu en la jaro 1910 estis tute transkonstruita.

 

 

 

 

 

La kialo de alveno de la kunfrataranoj ĝuste en la urbon Ivančice estis tolerema rilato de la nobeloj el Lipé (kies kasteleto situas en nuna Placo Palacký – la foto dekstre). La nobeloj estis toleremaj utrakvistoj, kiuj la Kunfrataron protektis. Ili la aĉetitan domon liberigis de ĉiuj servutaj impostoj kaj devigaj laboroj.

 

 

 

 

 

La kunfrataranoj baldaŭ, nur unu jaro post aĉeto de la domo, en proksimeco de la domo konstruis kunfrataran preĝejon kaj baldaŭ ankaŭ sian lernejon por edukado de infanoj.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

En la foto dekstre oni vidas reliefojn de la sigelojn de episkopoj de Ivančice. La reliefoj situas sur apoga muro de enirejo, super fundamentoj de la preĝejo.

 

 

 

 

 

 

En la jaro 1557 Jan Blahoslav fariĝis episkopo de la Moravia Kunfrataro, kiu en la jaro 1558 ekrezidis ĝuste en Ivančice.

Monumento de Jan Blahoslav (1523-1571).

 

 

 

 

 

En la jaro 1562 Jan Blahoslav, la episkopo de Moravia Kunfrataro fondis kunfrataran presejon. La kialo estis neceso de eldonado de kunfratara literaturo, inkluzive de kantaroj. Sed Blahoslav precipe volis ĉeĥigi la biblion el originaj lingvoj. En Ivančice li ĉeĥigis kaj dufoje eldonis la Novan Testamenton. Bedaŭrinde li jam ne sukcesis ĉeĥigi la Malnovan Testamenton kaŭze de sia forpaso en la jaro 1571. Kolektivo de tradukistoj lian laboron kontinuis. Neniu scias, en kiu loko de Ivančice la presejo situis.

En la jaro 1574 la Kunfrataro fondis tre prestiĝan mezlernejon, kiu famigis kunfrataran lernejan sistemon. Unu el ĝia signifaj lernantoj estis ankaŭ Karolo la Pli Aĝa el Žerotín. En la jaro 1623, kiam la urbon Ivančice forlasis lasta kunfratara episkopo Georgo Erastus, misio de la mezlernejo finiĝis.

Maldektre en antaŭo oni vidas la bazan lernejon, en kiu ankaŭ Jan Blahoslav instruis, plie oni vidas la turon kaj ruinojn de kunfratara preĝejo (en ĝia turo Jan Blahoslav povis havi sian laborejon) kaj malantaŭe la kunfrataran mezlernejon. Dekstre estas kunfratara mezlernejo.

Krome la mezlernejo ankaŭ konstruaĵo de studenthejmo, en kiu ankaŭ rektoro de la lernejo havis sian loĝejon, estas konzervita. La plej fama rektoro, dum kies erao la mezlernejo estis plej multe famigita, estis Esrom Rüdinger, eksa profesoro de la Vintemberga Universitato. En Ivančice li laboris ĝis la jaro 1588.

 

El la jaro 1615 signifa latina skribo super de pordo de la studenthejmo devenas: „Ekzilo estas la mondo, morto la pordego kaj ĉielo la patrujo. Ĉio finiĝos krome la amo de la Dio.“

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

La preĝejeto de la Sankta Triunuo origine estis konstruita en la jaro 1560 kiel tombeja kapelo. Tiam ĝi ankoraŭ neniun turon havis. Laŭ kelkaj informaj fontoj ĉi tie de post la jaro 1581, kiam la kverelo inter ĉeĥa kaj germana loĝantaroj okazis, renkontiĝadis germane parolantaj luteranoj.

Sed laŭ aliaj fontoj ĉi tie renkontiĝadis germane parolantaj kunfrataranoj.

 

 

 

 

 

Multe da fontoj informas, ke la Kunfrataro konstruis ankaŭ „malsanulejon“ por malriĉuloj. Sed verŝajne neniu el la fontoj mencias la lokon, kie la „malsanulejo“ situis. Nur laŭ tradicio, ĝi povis situi en tiu ĉi loko, ĝuste ĉe ruinoj de kunfratara preĝejo.

 

 

 

 

 

Teksto kaj fotoj: Jan Dymáček, Ivančice

 

Pli multe da informo en ĉeĥa lingvo oni trovos en la retadreso: https://na-kralicke-tvrzi.webnode.cz/news/po-stopach-jednoty-bratrske-v-ivancicich/

Esperantigis: Oldřich A. Fischer